أربعين بدانها تشرف يافت ولطائف بسيار ديگرى كه در آيات ياد شده آمده است بايد تأمل به سزا شود وهمچنين در رواياتى كه از أهل بيت عصمت در اين باب مأثور است ، وما به برخى از آنها درشرح عين 28 و 47 كتاب " سرح العيون في شرح العيون " اشارتى نموده أيم . 30 ) كلمه در ابطال تسلسل چند برهان اقامه كرده اند . در فصل چهارم مرحله ششم أسفار ده برهان در اين موضوع نقل شده است ( ج 1 ط 1 ص 145 و 151 ) ، نخستين آنها برهان وسط وطرف است كه صاحب أسفار آن را أسد براهين وصف فرموده است . برهان وسط وطرف را أرسطو در مقاله أولى ما بعد الطبيعة بنام الف صغرى آورده است ، وپس از وى فارابى آن را در آغاز رساله اثبات المفارقات نقل كرده است ، وسپس شيخ رئيس آن را در تعليقات به عبارت موجز ، ودر فصل أول مقاله هشتم الهيات شفاء به تفصيل تقرير كرده است كه در أسفار عبارت شفا را در بيان برهان وسط وطرف حكايت كرده است . ( ج 1 ط 1 ما بعد الطبيعة به تفسير ابن رشد ص 16 . وتعليقات ط 1 مصر ص 39 . وشفاء ج 2 ط 1 رحلي ص 477 ) غرض عمده ما در اين كلمه اين است كه در ابطال تسلسل بايد دو أصل را در نظر داشت : يكى اين كه سلسله متسلسله موجودات بايد بالفعل كه ترتب على ومعلولي است ملحوظ شوند كه علت با معلول است ، نه سلسله تعاقبي زماني كه موجودات امروزى متفرع بر ديروزيها هستند ، وديروزيها بر پريروزيها وهكذا كه در حقيقت اين نحو تسلسل تعاقبي زماني آن ترتب على ومعلولي نيست زيرا كه موجودات گذشته نسبت به موجودات بالفعل معداتند نه علل واين قسم أعنى تسلسل تعاقبي زماني از حريم بحث خارج است . أرسطو - شرف الله نفسه در ابتداى برهان وسط وطرف بدين أصل اشاره فرموده است كه : " ومن البين أن للأشياء ابتداء ، وأن علل الأشياء الموجودة ليست